Tryb Wood — cięcie drewna

Tryb cięcia drewna to specjalistyczna wersja cięcia 1D liniowego zaprojektowana specjalnie dla tarcicy, drewna konstrukcyjnego i drewna strugalnego. Dodaje dopasowanie rodzaju przekroju i grupowanie z uwzględnieniem wymiarów, co czyni go odpowiednim narzędziem do stolarki, ciesielstwa, stolarki okienno-drzwiowej i produkcji mebli.

Co wyróżnia tryb Wood

Cięcie drewna ma kilka ograniczeń, których generyczne cięcie 1D nie obsługuje:

1. Dopasowanie przekrojów — Słupek 90×45 mm i joist 190×45 mm to oba liniowe elementy, ale nie mogą pochodzić z tego samego materiału. Tryb Wood pozwala zdefiniować przekroje i zapewnia, że elementy pochodzą tylko z pasującego materiału.
2. Kierunek słojów — W przypadku drewna konstrukcyjnego i dekoracyjnego elementy muszą być cięte ze słojami biegnącymi wzdłuż długości. W trybie Wood wynika to z samej natury cięcia: elementy są przycinane na długość wzdłuż pręta i nigdy nie są obracane.
3. Wizualizacja profili drewna — Kanwa pokazuje każdą belkę z kształtem jej przekroju, ułatwiając weryfikację, że stosowany jest właściwy profil.

Rodzaje przekrojów

Tryb Wood organizuje drewno według rodzaju przekroju. Wpływa to na sposób grupowania elementów na liście cięcia i ich wyświetlanie na kanwie.

Gdy dodajesz długość materiałową lub element zapotrzebowania, wybierasz rodzaj przekroju z listy rozwijanej. CutOptim automatycznie grupuje elementy w kategorie i przypisuje elementy zapotrzebowania tylko do materiału o pasującym przekroju i wymiarach.

Odróżnianie gatunków — Tryb wg materiału

Tryb Wood zawsze rozdziela według przekroju, ale wyłącznie według geometrii przekroju — dąb 50×50 i sosna 50×50 trafiają do jednej grupy, bo mają ten sam kształt. Gdy to ma znaczenie, włącz Tryb wg materiału: każdy wiersz materiału bazowego i elementu zyskuje znacznik Materiał, a materiał komponuje się wtedy z przekrojem. Dąb 50×50 i sosna 50×50 stają się dwiema osobnymi sekcjami, więc listwy o tym samym rozmiarze, ale różnych gatunków, nigdy się nie mieszają, a element, którego materiał nie ma materiału bazowego, jest zgłaszany pod „⚠ Brak pasującego materiału”.

Blokada przekroju. Gdy oznaczysz wiersz drewna materiałem, jego szerokość i głębokość stają się tylko do odczytu — pochodzą z tożsamości materiału, więc oznaczony wiersz nigdy nie odbiegnie od tego, czym materiał faktycznie jest. Długość pozostaje edytowalna: długość nie jest częścią tożsamości materiału (ten sam dąb 50×50 kupujesz w wielu długościach), więc nadal ustawiasz ją osobno dla każdego zadania. Wyczyszczenie materiału zwalnia blokadę. Materiały drewnane — przekrój, rodzaj i kolor, z opcjonalną domyślną długością — zapisuje się w Magazynie materiałów i upuszcza na wiersz jednym kliknięciem.

Dodawanie materiału drewnanego

Przykładowy materiał drewniany do ramy tarasu:

Dodawanie elementów zapotrzebowania

Uruchamianie optymalizacji w trybie Wood

1. 1

   Przełącz na tryb Wood

   Kliknij zakładkę **Wood** w selektorze trybu na górze paska narzędzi.

2. 2

   Dodaj materiał drewniany

   W tabeli materiałów dodaj dostępne długości drewna z wymiarami przekroju i ilościami. Użyj listy rozwijanej rodzaju przekroju do klasyfikowania każdego wpisu.

3. 3

   Dodaj elementy zapotrzebowania

   W tabeli zapotrzebowania dodaj każdy wymagany element. Upewnij się, że wymiary przekroju dokładnie pasują do materiału — element, którego przekrój nie pasuje do żadnej pozycji materiałowej, jest zgłaszany po uruchomieniu, zamiast zostać wycięty.

4. 4

   Skonfiguruj szczelinę piły

   W Ustawieniach ustaw szerokość szczeliny dla Twojej piły. Standardowa piła ręczna lub tarczowa daje szczelinę 2,5–3,5 mm. Precyzyjna piła stolarska może mieć 2 mm.

5. 5

   Uruchom optymalizację

   Kliknij Uruchom optymalizację. CutOptim grupuje elementy zapotrzebowania według przekrojów i optymalizuje każdą grupę niezależnie względem pasującego materiału.

6. 6

   Przeglądaj wyniki według przekrojów

   Kanwa pokazuje wyniki pogrupowane według rodzaju przekroju. Użyj zakładek grup, aby nawigować między Słupami, Deskami, Listwami i Łatami. Każda grupa pokazuje diagramy prętów dla pasującego materiału.

Odczytywanie wyników trybu Wood

Wyniki są zorganizowane w grupy przekrojów. Dla każdej grupy widoczne są:

• Użyte pręty z tej sekcji materiałowej
• Umieszczone elementy z listy zapotrzebowania
• Resztki na pręt, wraz z ich długością i przekrojem
• Wydajność % dla tej sekcji

Ogólne podsumowanie na dole agreguje wszystkie grupy i pokazuje łączne użyte drewno, łączne odpady i łączny koszt materiału.

Resztki w trybie Wood

Resztki w trybie Wood zawierają pełne wymiary przekroju, więc gdy zapisujesz je do Magazynu odcinków, można je wyszukiwać według przekroju w przyszłych zadaniach. Zapisana resztka 90×45 mm będzie pojawiać się jako dostępny materiał tylko dla przyszłych elementów zapotrzebowania 90×45 mm.

Plan piłowania

Diagramy belek pokazują, co schodzi z każdej długości drewna. Plan piłowania mówi, gdzie zatrzymać brzeszczot i w jakiej kolejności — a to właśnie tego rachunku nikt nie chce powtarzać dwadzieścia razy wzdłuż belki 4,8 m.

Belka nie ma drzewa cięć: przecina się ją poprzecznie od czoła do końca. Dlatego plan jest po prostu bieżącym odłożeniem — po każdym elemencie brzeszczot opada w tym miejscu, a następnie przesuwa się o rzaz.

Kroki na każdej długości, w kolejności wykonywania

1. Zebranie kalibracyjne, jeśli jest włączone. Zawsze schodzi ono z czoła — z początku belki.
2. Cięcie przycinania początkowego, jeśli ustawiono przycinanie początkowe.
3. Jeden krok po każdym elemencie — z wyjątkiem ostatniego elementu, który kończy się równo z użyteczną końcówką, gdy nie ma przycinania końcowego, bo tam belka po prostu się kończy i żadne przejście nie jest potrzebne.

Każdy krok podaje pozycję mierzoną od czoła: liczbę, którą ustawiasz na ograniczniku, a nie długość elementu do zsumowania. Przejścia czołowe są nazwane wprost (Kalibracja, Przycinanie początkowe) i zostawiają kolumnę kolejności pustą, bo nie uwalniają żadnego elementu. Nie ma tu numeru etapu ani kierunku cięcia — belkę przecina się za każdym razem tak samo i nigdy się jej nie obraca.

Na ekranie

• Pasek Sekwencja cięcia znajduje się bezpośrednio nad paskami belek, przez które prowadzi, przed pierwszą sekcją przekroju. Jego elementy sterujące to ◀ Poprzedni, odczyt kroku, ▶ Następny, ⏮ Zacznij od nowa i ▶ Odtwórz (0,8 s na krok, zatrzymanie na ostatnim).
• Pod listą cięć cały plan jest wypisany jako tabela Sekwencja cięcia z kolumnami Kolejność, Pręt, Nazwa i Pozycja. Kliknięcie wiersza przenosi odtwarzacz do tego kroku, a aktywny wiersz jest wyróżniony, dzięki czemu tabela i odtwarzacz pozostają jedną całością.
• Na każdym pasku znaczniki cięć zapalają się w miarę przechodzenia: bieżący pełną linią, wykonane przygaszone, kolejne ukryte.

Ponieważ każdy krok na belce to jedno przejście brzeszczotu, liczba kroków równa się statystyce Cięcia w nagłówku wyników, niezależnie od ustawień przycinania i kalibracji.

W eksportach

• PDF — własna strona Sekwencja cięcia z kolumnami #, Pręt, Kolejność, Nazwa i Pozycja, plus obramowany pasek kluczowych liczb (cięcia i przepiłowana długość) pod tabelą.
• Excel (.xlsx) — karta Sekwencja cięcia bezpośrednio po karcie Lista cięć, z kolumną Długość cięcia i sumami powtórzonymi na dole, dzięki czemu karta jest samodzielna przy pile.

Strona PDF jest dostępna w każdym planie, również dla gości — tak samo jak odtwarzacz na ekranie. Skoroszyt Excel wymaga konta: zalogowanie odblokowuje go w każdym planie, także w darmowym, więc zachętę do ulepszenia widzą wyłącznie goście. Patrz Sekwencja cięcia oraz Eksport i pobieranie.

Cięcie kalibracyjne

Cięcie kalibracyjne zbiera wąski pasek z czoła każdej belki, zanim wycięty zostanie jakikolwiek element. Mierzysz ten pasek, porównujesz go z wartością, o którą prosiłeś, i korygujesz ogranicznik o różnicę — dzięki temu pierwszy właściwy element jest już dokładny, zamiast być tym, który poświęcasz, żeby dowiedzieć się, że ustawienie było przesunięte. Przy drewnie tartym albo składowanym na budowie, gdzie koniec bywa równie często nieprostopadły, co spękany, ten pierwszy pasek jest wart materiału.

• Lista czterech krawędzi, którą znasz z trybu 2D, jest tutaj ukryta. Belka ma jedno czoło, więc wybór spośród czterech krawędzi byłby kontrolką, której plan nie mógłby uszanować.
• Kalibracja jedzie na przycinaniu początkowym: rezerwowany materiał to przycinanie początkowe + kalibracja, i to właśnie sprawia, że krok 0 planu piłowania jest realną pozycją.
• Gdy ustawione są jednocześnie przycinanie początkowe i cięcie kalibracyjne, czoło jest przecinane dwa razy — raz dla paska, który mierzysz, raz po to, by zdjąć resztę przycinania — a plan piłowania wymienia oba przejścia.

Samą kontrolkę opisano w artykule Ustawienia.

Dopasowanie słojów ◆Workshop

Dopasowanie słojów utrzymuje na tej samej desce elementy, które muszą mieć wspólny charakter słojów — wzór sęków, kolor, strukturę słojów. To właśnie tego potrzebujesz przy szafie z dwoma sąsiednimi drzwiami, które mają czytać się jak jeden kawałek drewna, przy blacie stołu z kilku dopasowanych desek albo przy zestawie płyciny i ramy do drzwi szafkowych.

Co tryb Wood oferuje dzisiaj

Własnym zachowaniem trybu Wood istotnym dla słojów jest dopasowanie przekroju: element jest wycinany wyłącznie z materiału o tym samym przekroju, więc krokiew 50×100 nigdy nie powstanie z deski 50×150. Elementy długościowe nie są w tym trybie obracane — element jest przycinany na długość wzdłuż pręta — więc kierunek słojów wzdłuż długości jest zachowany z natury cięcia, bez żadnego ustawienia do skonfigurowania.

Praktyczny przykład: Rama pergoli

Zadanie: Wolnostojąca pergola ogrodowa, 4×4 m.

Zapotrzebowanie:

• 4× słupy 90×90 po 2700 mm (Słup)
• 2× belki 140×45 po 4200 mm (Deska)
• 5× krokwie 90×45 po 4200 mm (Listwa)
• 4× noggings 90×45 po 600 mm (Listwa)

Dostępny materiał:

• 6× sosnowe słupy H3 impregnowane 90×90, 4800 mm
• 4× MGP10 140×45, 4800 mm
• 8× MGP10 90×45, 4800 mm

Wynik — przy szczelinie 3 mm i bez tolerancji szczeliny:

• Słupy: użyto 4 pręty (z 6 dostępnych), każdy zostawia resztkę 2100 mm
• Belki: użyto 2 pręty, po 600 mm pozostałości na pręt
• Krokwie + noggings: użyto 6 prętów — pięć prętów przyjmuje po jednej krokwi 4200 mm i zostawia dokładnie 600 mm, ale nogging 600 mm potrzebuje 600 mm plus 3 mm szczeliny, więc wszystkie cztery noggingi trafiają na szósty pręt
• Łącznie 12 prętów, wydajność 74,0%

To klasyczne „o włos za mało” i warto je zrozumieć, zanim kupisz drewno. Włącz tolerancję szczeliny 3 mm (Szczelina i tolerancja), a CutOptim będzie mógł potraktować ten 3-milimetrowy niedobór jako dopuszczalny: noggingi schodzą na pręty z krokwiami, tych pięć prętów wychodzi z 0 mm pozostałości, a zadanie kończy się na 11 prętach przy wydajności 80,7% — cały jeden pręt zaoszczędzony dzięki jednemu ustawieniu.

Nawet 80,7% zaniża to, co faktycznie zostaje: 8400 mm pozostałości to cztery resztki słupów po 2100 mm, wystarczająco długie, by warto je było zapisać do magazynu odcinków i wyciąć z nich elementy przy następnym zadaniu.