Lista formatek szafka RTV — z wymiarów do elementów

Najczęstszy błąd przy samodzielnym budowaniu mebli nie zdarza się przy pile, tylko w notatniku. Mierzysz wnękę: 1600 mm szerokości, 450 mm dostępnej wysokości. Zamawiasz w rozkroju dwa boki po 450 mm — a przy montażu okazuje się, że gotowa szafka ma 486 mm, bo wieńce 18 mm dochodzą od góry i od dołu. Do wnęki nie wejdzie. Płyta jest już pocięta, oklejona, zapłacona.

Lista formatek to zestawienie, które przekłada wymiary zewnętrzne mebla na wymiary elementów, które faktycznie tniesz. Różnicą jest grubość płyty: każdy element wchodzący między dwie inne płyty jest krótszy dokładnie o tyle, ile one mu zabierają. Ten kalkulator wykonuje to odejmowanie za ciebie i podaje wymiar, ilość oraz kierunek słojów każdego elementu.

Jak korzystać z kalkulatora?

Cztery kroki, a wynik trafia prosto do rozkroju albo do optymalizatora.

1. Wybierz rodzaj mebla

   Szafka RTV, regał lub szafa. Wszystkie trzy używają tej samej logiki korpusu: wieńce górny i dolny biegną na całej szerokości, boki mieszczą się między nimi.

2. Podaj trzy wymiary zewnętrzne

   Szerokość, wysokość, głębokość — dokładnie te trzy liczby, które mierzysz we wnęce. Odejmowanie grubości płyty bierze na siebie kalkulator.

3. Ustaw podział wewnętrzny

   Przegrody, półki, fronty szuflad albo drzwi. Szerokość komory i wysokość frontu przeliczają się na każdym kroku, zaokrąglane w dół do wnętrza otworu.

4. Przenieś do optymalizatora

   Pobierz CSV i zaimportuj do aplikacji albo otwórz ją bezpośrednio. Ile płyt naprawdę potrzeba i w jakim układzie — to odpowiedź optymalizatora.

Jaką konstrukcję zakłada kalkulator?

Jeden model korpusu, stosowany konsekwentnie wszędzie: wieńce górny i dolny biegną na pełnej szerokości zewnętrznej, a boki i przegrody mieszczą się między nimi.

Wynikają z tego dwa wzory, które rządzą całą listą. Wysokość boku to wysokość zewnętrzna minus dwie grubości płyty. Przegrody mają tę samą wysokość, a komory między nimi dzielą się światłem wnętrza po tym, jak przegrody odjęły własną grubość.

W korpusie o szerokości 1600 mm z płyty 18 mm światło wynosi 1564 mm. Przy jednej przegrodzie zostają dwie komory po (1564 − 18) / 2 = 773 mm. Przy dwóch przegrodach wychodzą trzy komory po 509 mm — dokładnie to widzisz przeliczające się przy ruchu suwaka.

Dlaczego liczenie w pamięci nie wystarcza?

Bo odejmowania łączą się w łańcuch, a każde ustawienie zmienia wszystkie kolejne wymiary.

Przy otwartej półce jest jeszcze łatwo: jedno odejmowanie, dwie liczby. Gdy dochodzi przegroda, szerokość komory zależy już od trzech danych. Dochodzi front szuflady — jego wysokość wynika z otworu komory i luzów, a ilość z liczby komór. W szafie wymiar drzwi zależy od czterech parametrów naraz.

Kalkulator utrzymuje ten łańcuch spójnie. Przeciągnij wysokość z 450 na 500 mm, a bok, przegroda, fronty i drzwi zmienią się razem.

Co oznacza stały i dowolny kierunek słojów?

Stały kierunek słojów znaczy, że optymalizator nie może obrócić elementu o 90 stopni, bo dekor płyty jest na nim widoczny.

Wieniec, boki, fronty szuflad i drzwi to widoczne powierzchnie mebla. Dekor płyty biegnie w jednym kierunku; jeśli taki element wytniesz obrócony, słoje widocznie krzyżują się z sąsiednim. W tabeli mają one oznaczenie stałe.

Półki i przegrody są w większości zasłonięte, więc tam obrót jest dowolny — a to nie drobiazg: elementy obracalne wyraźnie poprawiają uzysk, bo optymalizator swobodniej wypełnia pozostałe miejsca.

Częste błędy

Pominięcie grubości płyty. To przykład z początku artykułu: każesz uciąć bok na pełną wysokość zewnętrzną. Dwie płyty 18 mm dokładają 36 mm do wysokości gotowej i mebel nie mieści się na swoim miejscu. Prawidłowa wartość to wysokość otworu, nie mebla.

Liczenie pleców razem z płytą korpusu. Plecy to materiał 3–8 mm, korpus 18 mm. W jednej liście błędna jest i powierzchnia, i zapotrzebowanie na płyty. Dlatego kalkulator trzyma je w osobnym wierszu, z podaną grubością.

Fronty bez luzu. Między dwoma frontami jeden nad drugim oraz przy krawędziach otworu potrzebny jest luz, inaczej się nie otworzą. Kalkulator zostawia 3 mm przy każdej krawędzi i zaokrągla resztę w dół — zaokrąglone w górę, dwa fronty razem byłyby szersze niż otwór.

Odejmowanie rzazu od wymiaru elementu. Na liście są wymiary gotowe. Rzaz zużywa się w płycie, pomiędzy elementami, i to zadanie optymalizatora. Jeśli odejmiesz go wcześniej, każdy element wyjdzie za mały.

Kiedy tego nie używać?

Gdy nie chodzi o skrzyniowy korpus z płyty. Stół z litego drewna z nogami i oskrzynią, rama czopowana albo gięty front nie są korpusem — model do nich nie pasuje, a otrzymana lista byłaby bez sensu.

Nie jest to też właściwe narzędzie, gdy lista elementów już istnieje i szukasz wyłącznie rozłożenia na płytach. Wtedy punktem wejścia jest kalkulator cięcia płyt, który wychodzi od twojej własnej listy.

Skrzynka szuflady i nawierty pod okucia celowo nie występują. Jedno i drugie zależy od wybranego systemu prowadnic i zawiasów, różnego u każdego producenta; ogólny wzór dawałby tu tylko pozorną dokładność.

Co dzieje się w optymalizatorze?

Kalkulator mówi, co wyciąć. Optymalizator mówi, jak — a to droższe pytanie.

Liczba płyt w widżecie dzieli łączną powierzchnię przez powierzchnię jednej płyty. Korpus szafki RTV 1600 × 450 × 400 mm daje 1,78 m², a popularna płyta meblowa 2800 × 2070 mm ma 5,80 m² — na papierze jedna płyta więc spokojnie wystarcza. W rzeczywistości elementy nie wypełniają płyty bez luk, a każde cięcie kosztuje jeden rzaz. Rzeczywisty układ, odpady i kolejność cięcia wylicza optymalizator, na twoich płytach i z twoim rzazem.